Hiperkeratoza, czyli nadmierne rogowacenie naskórka, to problem skórny, który może występować u osób w każdym wieku, niezależnie od rodzaju skóry. Objawia się przede wszystkim nadmiernym zgrubieniem warstwy rogowej naskórka, co prowadzi do jej szorstkości czy łuszczenia. Choć sama w sobie nie jest bolesna, w bardziej zaawansowanych przypadkach może prowadzić do pękania skóry. Skąd bierze się ta dolegliwość i jak sobie z nią radzić?
Hiperkeratoza skóry to stan patologiczny, w którym dochodzi do nadmiernego rogowacenia naskórka, prowadzącego do jego zgrubienia. Jest to efekt nadmiernego gromadzenia się keratyny – białka, które naturalnie występuje w skórze i odpowiada za jej odporność oraz elastyczność. W wyniku tego procesu skóra może stać się szorstka, sucha i łuszcząca się. Choć hiperkeratoza nie zawsze wiąże się z bólem, w bardziej zaawansowanych przypadkach może powodować mikropęknięcia naskórka, które sprzyjają podrażnieniom i infekcjom.
Co ważne, hiperkeratoza może występować w różnych formach, takich jak np.:
Hiperkeratoza może być spowodowana różnymi czynnikami – zarówno zewnętrznymi, jak i wewnętrznymi. Za jej rozwojem zwykle stoją:
Hiperkeratoza może objawiać się na różne sposoby, w zależności od lokalizacji i przyczyny. Zawsze wiąże się jednak z nadmiernym zgrubieniem warstwy rogowej naskórka, suchością, szorstkością i zmianami koloru skóry (odcień żółty, biało-żółty lub brunatno-szary). Często towarzyszy temu łuszczenie, pękanie, świąd lub pieczenie skóry, a zmiany mogą być niekiedy bolesne przy ucisku.
Na dłoniach hiperkeratoza przyjmuje formę suchych, zgrubiałych i pękających plam (często żółtawych lub rowkowatych), pojawiających się głównie na wewnętrznej stronie lub w miejscach tarcia. Skóra w tych partiach ciała staje się szorstka, mało elastyczna i podatna na krwawienie po zdrapaniu.
Hiperkeratoza podpaznokciowa objawia się:
Na stopach hiperkeratoza manifestuje się przede wszystkim w postaci:
Leczenie hiperkeratozy polega przede wszystkim na codziennej pielęgnacji z wykorzystaniem preparatów keratolitycznych i nawilżających. Warto wykorzystywać w tym celu kremy z:
Preparaty te zmiękczają i złuszczają zrogowaciały naskórek, zwłaszcza gdy połączymy je z emolientami i ceramidami wspierającymi odbudowę bariery lipidowej. Równocześnie należy unikać stosowania pumeksu na sucho, aby nie pogłębiać istniejących zmian skórnych.
W terapii hiperkeratozy istotną rolę odgrywają też regularne wizyty u podologa, który wykonuje mechaniczne usunięcie zrogowaceń skalpelem lub frezarką podologiczną (po uprzednim zmiękczeniu skóry). Warto też wykonywać regularny pedicure podologiczny, który obejmuje:
W zaawansowanych przypadkach, zwłaszcza gdy rogowaceniu towarzyszą choroby przewlekłe (np. łuszczyca, egzema), dermatolog może zalecić wdrożenie farmakoterapii obejmującej glikokortykosteroidy (miejscowe lub doustne), retinoidy lub preparaty z witaminą A. Wsparciem mogą być też zabiegi z zakresu medycyny estetycznej, w tym laser frakcyjny, który przyspiesza regenerację naskórka poprzez kontrolowane mikrouszkodzenia, stymulując produkcję kolagenu i złuszczanie nadmiaru keratyny.
