Zmiany skórne w ciąży – co jest normą, a co wymaga szczególnej uwagi?

Niemal 40% kobiet w ciąży zmaga się z różnego rodzaju zmianami skórnymi i uporczywym świądem. Zwykle wynikają one z samego przebiegu ciąży i nie wskazują na toczący się proces chorobowy, jednak niekiedy mogą wskazywać na problemy zdrowotne, które wymagają interwencji lekarza. Kiedy zmiany skórne stają się niepokojące i co należy w takiej sytuacji zrobić?

Skąd biorą się zmiany skórne w ciąży?

W okresie ciąży skóra przyszłych mam przechodzi szereg zmian, które wynikają przede wszystkim ze zmian hormonalnych, zwiększonej produkcji melaniny oraz adaptacji organizmu do zmieniających się warunków fizjologicznych. Choć wiele z tych zmian jest całkowicie naturalnych i wynika z samego przebiegu ciąży, niektóre mogą być sygnałem poważniejszych problemów zdrowotnych, które wymagają uwagi i interwencji medycznej.

Za rozwój zmian skórnych w ciąży odpowiadają przede wszystkim:

zmiany hormonalne, związane z podwyższonym poziomem estrogenów, progesteronu oraz hormonów łożyskowych, co sprzyja wzmożonemu wydzielaniu sebum i zmianom w strukturze skóry;
zwiększona produkcja melaniny, która prowadzi do powstawania charakterystycznych przebarwień;
zmiany w ukrwieniu skóry, przez które może dojść do pojawienia się czerwonych plam i pajączków naczyniowych;
wzrost wagi i rozciąganie skóry, co może prowadzić do pojawienia się rozstępów;
stres i zmiany emocjonalne, które mogą wpłynąć na zaostrzenie takich problemów jak trądzik czy egzema.

Zmiany skórne w ciąży – charakterystyka najczęstszych dolegliwości

W ciąży rozróżnia się trzy główne rodzaje zmian skórnych:

typowe zmiany, które wynikają ze zmian hormonalnych w przebiegu ciąży;
choroby skóry typowe dla ciąży;
istniejące wcześniej choroby skóry, których objawy nasilają się lub ulegają poprawie podczas ciąży.

Typowe zmiany skórne w ciąży

W ciąży skóra przyszłej mamy przechodzi szereg naturalnych zmian, które są wynikiem zarówno rozciągania skóry, jak i zmian hormonalnych. Większość z nich jest tymczasowa i ustępuje w ciągu kilku tygodni po porodzie. Do najczęściej występujących zmian skórnych należą::

rozstępy, czyli różowe lub niebiesko-fioletowe linie bądź pasma na brzuchu, pośladkach, piersiach czy udach;
zwiększona pigmentacja, która najczęściej obejmuje otoczkę brodawki sutkowe, obszar narządów płciowych oraz przebiegającą przez brzuch kresę białą (tzw. linea alba);
melanoderma (maski ciążowe), czyli miejscowe zmiany skórne na twarzy w ciąży;
świąd skóry, typowy zwłaszcza w II i III trymestrze;
trądzik ciążowy – zmiany hormonalne mogą wywoływać problemy skórne, takie jak nasilenie trądziku.

Niepokojące zmiany skórne w ciąży

Warto jednak pamiętać, że niektóre zmiany skórne w ciąży mogą być sygnałem poważniejszych problemów zdrowotnych, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej. Przykładem tego jest:

cholestaza ciążowa – schorzenie wątroby, które może wywoływać intensywny świąd, zwłaszcza na dłoniach i stopach. Towarzyszy mu czasami zażółcenie skóry i oczu. Cholestaza ciążowa może prowadzić do powikłań, dlatego każda kobieta, która doświadcza silnego świądu, powinna niezwłocznie skonsultować się z lekarzem;
pokrzywka ciążowa – stan, w którym pojawiają się wysypki, obrzęki i swędzenie. W skrajnych przypadkach może to być oznaką alergii, ale także objawem poważniejszych problemów, takich jak nadciśnienie ciążowe czy problemy z funkcjonowaniem wątroby;
wysypka ciążowa – jeśli pojawiają się nietypowe, czerwone plamy lub krostki (szczególnie w okolicach brzucha), może to sugerować reakcję alergiczną lub infekcję;
zakażenia grzybicze – w ciąży odporność organizmu może być osłabiona, co sprzyja infekcjom grzybiczym, zwłaszcza w miejscach wilgotnych i ciepłych, takich jak pachy, pachwiny, stopy czy okolice intymne;

Jak leczyć zmiany skóry w ciąży?

W zależności od rodzaju i nasilenia zmian skórnych leczenie zmian skórnych w ciąży może obejmować zarówno naturalne metody, jak i zabiegi specjalistyczne. Warto jednak pamiętać, że niektóre leki, kremy czy procedury mogą być przeciwwskazane w ciąży, dlatego zawsze przed podjęciem jakiejkolwiek terapii należy skonsultować się z lekarzem ginekologiem lub dermatologiem.

Wśród naturalnych metod wspierających łagodzenie zmian skórnych w ciąży wymienić można:

kremy i olejki na rozstępy, na bazie witaminy E, masła shea, oliwy z oliwek czy oleju z wiesiołka;
masaże skóry, które poprawiają krążenie i nawilżenie skóry;
unikanie ekspozycji na słońce, które może pogłębiać przebarwienia i inne zmiany skórne;
lekkie chłodzenie skóry, które może przynieść ulgę w przypadku silnego świądu;
unikanie nadmiernego ucisku, długotrwałego stania i noszenia obcisłych ubrań, aby wesprzeć krążenie.

Jeśli zaobserwujesz jakiekolwiek niepokojące objawy, takie jak nasilenie dolegliwości, pojawienie się nowych zmian skórnych, świąd, ból, obrzęk czy inne zmiany, które budzą Twoje wątpliwości, nie zwlekaj z wizytą u specjalisty. Tylko w ten sposób możesz wcześnie wykryć ewentualne problemy zdrowotne i zminimalizować ryzyko komplikacji zarówno u Ciebie, jak i u dziecka.